عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )
151
تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )
ريختى . پس او را گفت : اندرين خانه شو ، تا با تو حديثى گويم . و او اندران خانه شد و نيز كس او را نديد . و هر گونه حيله همى كرد ، تا على بن عيسى ستوه گشت ، پس خويشتن را خلع كرد ، و منصور بيعت مهدى بستد و على بن عيسى را ( ده هزار بار هزار هزار درم فرستاد ، و خلعت و ضيعتهاى [ 1 ] نفيس و اميرى كوفه به دو داد . چون دل از كار على [ 2 ] فارغ كرد ، بغداد بنا كرد و تمام كرد و جسر [ 3 ] ببست و گرداگرد بصره ، و گرد اندر گرد كوفه او ديوار كشيد ، و مال آن بر اهل شهرها جبايت [ 4 ] كرد ، و وصيتهاى نيكو بكرد او را ، و از بهر مهدى به رصافه [ 5 ] كوشكى ساخت ، و اندران [ 62 ] وقت بر خالد بن برمك [ 6 ] خشم گرفت ، و سه بار هزار هزار درم او را مصادره كرد ، و بروزگار او به آذربايجان [ 7 ] خوارج بيرون آمدند . او مر ( خالد ) بن برمك [ 8 ] را بفرستاد . تا آن فتنه را بنشاند .
--> [ ( 1 - ) ] اصل : وضقهاى ؟ ب : صعنهاى ؟ اما ضيعت كه جمع آن ضياع است به معنى جايداد و زمين زراعتى است ( المنجد ) . [ ( 2 - ) ] هر دو : على كار ، ولى بر كلمهء على علامت « م » گذاشته شده يعنى موخر . [ ( 3 - ) ] هر دو : حسر ؟ در ( ن ) جملهء و تمام كرد را حذف كردهاند . [ ( 4 - ) ] هر دو : جنايت ؟ در ( ن ) جنايت طبع كردهاند ، ولى يكى درست نيست و صحيح آن جبايت است يعنى جمع كردن خراج ( المنجد ) . [ ( 5 - ) ] رصافه : شارستانى بود كه رشيد در بغداد نزديك مسجد جامع بنا نهاد ( اصطخرى 85 ) . [ ( 6 - ) ] هر دو : برنك ؟ اما خالد بن برمك جد خاندان معروف برمكيان بلخى است از امراى سپاه ابو مسلم خراسانى و داعيان خلافت آل عباس بود . و در حدود 163 يا 166 ه . بوزارت اين خاندان رسيد و از نسل او وزيران معروف برمكى آل عباساند ، كه از سنه 135 ه . تا 188 ه . امور مملكت عباسى با كفايت و تدبير اداره كردند . [ ( 7 - ) ] هر دو : آذربحان ؟ [ ( 8 - ) ] هر دو : برنك ؟